ਮਿਆਂਮਾਰ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤਸਕਰੀ ਕਰਕੇ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ 43.20 ਲੱਖ ਸਿਗਰਟਾਂ; 432 ਡੱਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਿਲੀ ‘Patron’ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀ ਖੇਪ
ਆਈਜ਼ੌਲ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 20 ਅਕਤੂਬਰ: ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਤਸਕਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੱਡੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਆਫ਼ ਰੈਵੇਨਿਊ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (DRI) ਨੇ 8 ਕਰੋੜ 64 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀਆਂ 43 ਲੱਖ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿਗਰਟਾਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
DRI ਦੀ ਆਈਜ਼ੌਲ ਖੇਤਰੀ ਇਕਾਈ ਨੇ ਖ਼ਾਸ ਖੁਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ 19 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਚੰਫਾਈ-ਆਈਜ਼ੌਲ ਸੜਕ ’ਤੇ ਸਥਿਤ ਤੁਈਰੀਆਲ ਪਿੰਡ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਟਰੱਕ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ। ਤਲਾਸ਼ੀ ਦੌਰਾਨ ਟਰੱਕ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੂਲ ਦੀਆਂ ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੇਪ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਖੇਪ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਿਆਂਮਾਰ ਤੋਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਸੀ।
ਖੁਫ਼ੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਰੋਕਿਆ ਟਰੱਕ
DRI ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਸਬੰਧੀ ਖ਼ਾਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲੀ ਸੀ।
ਇਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਆਈਜ਼ੌਲ ਖੇਤਰੀ ਇਕਾਈ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ 19 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਚੰਫਾਈ ਤੋਂ ਆਈਜ਼ੌਲ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਇੱਕ ਟਰੱਕ ਨੂੰ ਤੁਈਰੀਆਲ ਪਿੰਡ ਨੇੜੇ ਰੋਕਿਆ।
ਟਰੱਕ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ’ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਗਰਟਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ 432 ਡੱਬੇ ਮਿਲੇ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਡੱਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 43,20,000 ਸਿਗਰਟਾਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਮਤ 8.64 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
‘Patron’ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿਗਰਟਾਂ ਬਰਾਮਦ
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਬਰਾਮਦ ਸਿਗਰਟਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੂਲ ਦੇ ‘Patron’ ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੀਆਂ ਸਨ।
ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਖੇਪ ਮਿਆਂਮਾਰ ਤੋਂ ਮਿਜ਼ੋਰਮ-ਮਿਆਂਮਾਰ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਜ਼ੋਖਾਵਥਾਰ ਸੈਕਟਰ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਈ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਗਰਟਾਂ ਨੂੰ ਟਰੱਕ ਰਾਹੀਂ ਆਈਜ਼ੌਲ ਵੱਲ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
DRI ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਖੇਪ ਦੀ ਬਰਾਮਦਗੀ ਨੂੰ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਤਸਕਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਵਾਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੇ ਪੈਕਟਾਂ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਸਨ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਿਹਤ ਚਿਤਾਵਨੀ ਚਿੰਨ੍ਹ
ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਬਰਾਮਦ ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੇ ਪੈਕਟਾਂ ’ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਹਤ ਚਿਤਾਵਨੀਆਂ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਿਗਰਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਅਤੇ ਵੰਡ ਲਈ ਸਿਗਰਟਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦ ਐਕਟ, 2003 (COTPA) ਤਹਿਤ ਨਿਯਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਪੈਕਟਾਂ ’ਤੇ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਚਿਤਾਵਨੀਆਂ ਹੋਣੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।
ਬਰਾਮਦ ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੇ ਪੈਕਟਾਂ ’ਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚਿਤਾਵਨੀਆਂ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਲਣਾ ਸਬੰਧੀ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਕਸਟਮ ਐਕਟ ਤਹਿਤ ਸਿਗਰਟਾਂ ਅਤੇ ਟਰੱਕ ਜ਼ਬਤ
DRI ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬਰਾਮਦ ਸਿਗਰਟਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਟਰੱਕ ਨੂੰ ਕਸਟਮ ਐਕਟ, 1962 ਦੀ ਧਾਰਾ 110 ਤਹਿਤ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਟਰੱਕ ਡਰਾਈਵਰ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਅਗਲੇਰੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਤਸਕਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ।
ਮਿਜ਼ੋਰਮ-ਮਿਆਂਮਾਰ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਤਸਕਰੀ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ
ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਦੀ ਮਿਆਂਮਾਰ ਨਾਲ ਲੱਗਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਰਹੱਦ ’ਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਸਟਮ ਏਜੰਸੀਆਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿਗਰਟਾਂ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੇਪਾਂ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕਸਟਮ ਡਿਊਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਟੈਕਸਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਾਲੀਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਵੇਚੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦ ਜਨਤਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ।
ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਰੀ: ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲਾ
ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ DRI ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੂਲ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਰਹੱਦੀ ਰਸਤਿਆਂ ’ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਏਜੰਸੀ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
DRI ਵੱਲੋਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਸਕਰੀ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਿਜ਼ੋਰਮ ਵਿੱਚ 8.64 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿਗਰਟਾਂ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਬਰਾਮਦਗੀ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੰਬਾਕੂ ਵਪਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੱਲ ਰਹੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਫਲਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
