ਭਾਰਤ ਬਣਿਆ ਬਾਘ ਸੰਭਾਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਮਾਡਲ, ਜੰਗਲੀ ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਕੇ 3,682 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 29 ਜੁਲਾਈ: ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਗਰ ਡੇ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਅੱਜ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਕਰੀਬ 70 ਫੀਸਦੀ ਜੰਗਲੀ ਬਾਘਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਉਪਲਬਧੀ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਸਹਿ-ਹੋਂਦ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ, ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਐਕਸ (X) 'ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਬਾਘ ਸੰਭਾਲ ਮੁਹਿੰਮ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
2010 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਗਰ ਡੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਗਰ ਡੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਘ ਦਿਵਸ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਸੇਂਟ ਪੀਟਰਜ਼ਬਰਗ ਟਾਈਗਰ ਸਮਿੱਟ ਦੌਰਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਰ ਸਾਲ 29 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਵਸ ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਘਟਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 3,682 ਜੰਗਲੀ ਬਾਘ
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਟਾਈਗਰ ਐਸਟਿਮੇਸ਼ਨ-2022 ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਦੇ 58 ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 3,682 ਜੰਗਲੀ ਬਾਘ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਇਹ ਗਿਣਤੀ ਸਿਰਫ਼ 1,411 ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੋਗੁਣੇ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੇ TX2 ਦੇ ਉਸ ਵਿਸ਼ਵ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਤਹਿਤ 2022 ਤੱਕ ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੋਗੁਣੀ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
'ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ' ਨੇ ਬਦਲੀ ਤਸਵੀਰ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਸ ਸਫ਼ਲਤਾ ਪਿੱਛੇ 1973 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ 'ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟਾਈਗਰ', ਸਖ਼ਤ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਨੂੰਨ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਮੁੜ ਬਹਾਲੀ, GIS ਅਤੇ ਰਿਮੋਟ ਸੈਂਸਿੰਗ ਵਰਗੀ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਸਰਗਰਮ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਅਹਿਮ ਕਾਰਨ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ, ਜੰਗਲੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਜੰਗਲਾਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਕੀਤੀ ਸ਼ਲਾਘਾ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ, ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ-ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਲਾਭ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਣ।
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਬਣਿਆ 'ਟਾਈਗਰ ਸਟੇਟ'
ਭਾਰਤ ਦੇ ਕਈ ਟਾਈਗਰ ਰਿਜ਼ਰਵ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਟਾਈਗਰ ਸਟੇਟ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਾਘ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਗਰ ਡੇ ਮੌਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਾਘ-ਵਾਸੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਵੀ ਆਪਸੀ ਤਜ਼ਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ 'ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼
ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਗਿਣਤੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਮਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਕਾਰ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਕਟਾਈ, ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਟੁੱਟਣ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣਾ ਅਜੇ ਵੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਗਲੋਬਲ ਟਾਈਗਰ ਡੇ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਬਾਘਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜੰਗਲਾਂ, ਜੈਵ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਵੀ ਹੈ।
Embedded post from X
View post on X
