ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ / ਤਹਿਰਾਨ: ਇਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਸੂਦ ਪੇਜ਼ੇਸ਼ਕੀਆਨ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਲੀ ਖਮੇਨੇਈ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਸਮਾਗਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਸਰੋਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ 4 ਜੁਲਾਈ ਤੋਂ 9 ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੱਕ ਇਰਾਨ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਹਾਈ-ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਸੱਦਾ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਡੂੰਘੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਦੇ ਇਸ ਦੌਰੇ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਅਧਿਕਾਰਿਕ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ
ਅਲੀ ਖਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮੌਤ 28 ਫਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਦੇਰੀ ਹੋਈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਏ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਰਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅੰਤਿਮ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਹੈ:
- 4–5 ਜੁਲਾਈ (ਤਹਿਰਾਨ): ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਗ੍ਰੈਂਡ ਮੋਸੱਲਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਤੋਂ ਅੰਤਿਮ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿੱਥੇ ਆਮ ਲੋਕ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਹਿਮਾਨ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
- 7 ਜੁਲਾਈ (ਕੌਮ): ਇਰਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਕੌਮ (Qom) ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
- 8 ਜੁਲਾਈ (ਨਜਫ਼ ਅਤੇ ਕਰਬਲਾ): ਖਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਲਈ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਇਰਾਕ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ੀਆ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
- 9 ਜੁਲਾਈ (ਮਸ਼ਹਦ): ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਮਸ਼ਹਦ ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਇਮਾਮ ਰਜ਼ਾ ਦਰਗਾਹ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਪੁਰਦ-ਏ-ਖਾਕ (ਦਫ਼ਨਾਇਆ) ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਚੁਣੌਤੀ
ਇਹ ਸੱਦਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਖਮੇਨੇਈ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਵਿਕਰਮ ਮਿਸਰੀ ਨੇ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਇਰਾਨੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਜਾ ਕੇ ਸੋਗ ਕਿਤਾਬ 'ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਪਰ ਇਸ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੋਵੇਗੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ—ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਸਬੰਧ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖਮੇਨੇਈ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਚਾਬਹਾਰ ਬੰਦਰਗਾਹ (Chabahar Port) ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਕਾਰਨ ਇਰਾਨ ਵੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਤਹਿਰਾਨ 'ਤੇ
ਇਰਾਨੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਛੇ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ 2 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਾਹਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਸਮੇਤ ਖੇਤਰ ਦੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਲਈ ਸੱਦਾ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਦਾ ਤਬਾਦਲਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਵਕ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ 8 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਅਲੀ ਖਮੇਨੇਈ ਦੇ 56 ਸਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਮੁਜਤਬਾ ਖਮੇਨੇਈ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਨਵਾਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਰਸਮੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰੇਗਾ।
