Monday, 09 November 2026
Sports
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ’ਚ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅਧਿਆਇ, ਅਨੁਜ ਸ਼੍ਰੀਵਾਤਰੀ ਬਣੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ 100ਵੇਂ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ
ਦੀਵਾਲੀ ਮੌਕੇ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ’ਚ 7ਵੀਂ ASEAN Plus ਸ਼ਤਰੰਜ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤ ਕੇ ਰਚਿਆ ਇਤਿਹਾਸ; ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣੇ 22 ਸਾਲਾ ਅਨੁਜ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ/ਓਜ਼ਾਮਿਜ਼ ਸਿਟੀ (ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼), 9 ਨਵੰਬਰ: ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸੁਨਹਿਰੀ ਅਧਿਆਇ ਜੁੜ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ 22 ਸਾਲਾ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਅਨੁਜ ਸ਼੍ਰੀਵਾਤਰੀ (Anuj Shrivatri) ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ 100ਵੇਂ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣਨ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਅਨੁਜ ਨੇ ਐਤਵਾਰ, 8 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਓਜ਼ਾਮਿਜ਼ ਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ 7ਵੀਂ ASEAN Plus Individual Open Chess Championship ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇਹ ਉਪਲਬਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੇ 100ਵੇਂ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣੇ, ਸਗੋਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਇਹ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਵੀ ਬਣ ਗਏ।
ਪਹਿਲੀ ਬਾਜ਼ੀ ਹਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਪਸੀ
ਅਨੁਜ ਸ਼੍ਰੀਵਾਤਰੀ ਲਈ ਇਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਨਹੀਂ ਰਹੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹੀ ਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਅਗਲੀਆਂ ਅੱਠ ਬਾਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੱਤ ਅੰਕ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ।
ਅਨੁਜ ਨੇ ਨੌਂ ਰਾਊਂਡਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 7 ਅੰਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀਅਤਨਾਮ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀ ਨਗੁਏਨ ਡੁਕ ਹੋਆ (Nguyen Duc Hoa) ਨੂੰ ਅੱਧੇ ਅੰਕ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡਦਿਆਂ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਕੀਤਾ।
ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤਣ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਖ਼ਿਤਾਬ
ਟੂਰਨਾਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਸਮੇਂ ਅਨੁਜ ਸ਼੍ਰੀਵਾਤਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਸਟਰ (International Master) ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੇਟਿੰਗ 2450 ਸੀ।
ਇਸ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਤਰੰਜ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (FIDE) ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਏ।
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੈਂਪੀਅਨਸ਼ਿਪ ਜਿੱਤ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਲਈ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਬਣ ਗਈ।
ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਸ਼ਤਰੰਜ ਵਿੱਚ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸਥਾਈ ਖ਼ਿਤਾਬਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ ਆਨੰਦ ਤੋਂ ਅਨੁਜ ਸ਼੍ਰੀਵਾਤਰੀ ਤੱਕ 39 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦਸੰਬਰ 1987 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਨ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ ਆਨੰਦ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣਨ ਦਾ ਮਾਣ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਈ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ।
ਹੁਣ ਲਗਭਗ 39 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਅਨੁਜ ਸ਼੍ਰੀਵਾਤਰੀ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ 100ਵੇਂ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣ ਕੇ ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮੁਕਾਮ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
100 ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰਾਂ ਵਾਲੇ ਚੋਣਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ
ਅਨੁਜ ਦੀ ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਵੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 100 ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਤਰੰਜ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਰੂਸ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਚੈੱਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਵਧਾਈ
ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਚੈੱਸ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ (AICF) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਿਤਿਨ ਨਾਰੰਗ ਨੇ ਅਨੁਜ ਸ਼੍ਰੀਵਾਤਰੀ ਦੀ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ’ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ 100ਵੇਂ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣਨ ਦੀ ਉਪਲਬਧੀ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਮਾਣ ਵਾਲਾ ਪਲ ਦੱਸਿਆ।
ਨਿਤਿਨ ਨਾਰੰਗ ਨੇ ਅਨੁਜ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਿਆਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ 200 ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ।
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਟਨੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ ਅਨੁਜ
ਅਨੁਜ ਸ਼੍ਰੀਵਾਤਰੀ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਟਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਹੈ।
ਅਨੁਜ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਖਿਡਾਰੀ ਬਣੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਸੂਬੇ ਦੇ ਹੋਰ ਨੌਜਵਾਨ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਛੱਡ ਕੇ ਚੁਣਿਆ ਸ਼ਤਰੰਜ
ਅਨੁਜ ਸ਼੍ਰੀਵਾਤਰੀ ਦੀ ਖੇਡ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਜਰਮਨੀ ਦੀ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਤਰੰਜ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਤਰੰਜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ’ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕੀਤਾ।
ਹੁਣ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮਿਲੀ ਹੈ।
ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਮਿਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਫਲਤਾ
ਅਨੁਜ ਸ਼੍ਰੀਵਾਤਰੀ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਖ਼ਾਸ ਰਹੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਦਿਨ ਮਿਲਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਖ਼ਿਤਾਬ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ।
ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮੌਕੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਹੋਰ ਵੀ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣ ਗਈ।
ਹੁਣ 2600 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੇਟਿੰਗ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ
ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨੁਜ ਸ਼੍ਰੀਵਾਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਟੀਚਿਆਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਰੇਟਿੰਗ ਨੂੰ 2600 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਖ਼ਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅੱਗੇ ਦੀ ਖੇਡ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੜਾਅ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਲਈ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦਾ ਉਭਾਰ, ਘਰੇਲੂ ਸ਼ਤਰੰਜ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਵਧਦੇ ਮੌਕੇ ਇਸ ਤਰੱਕੀ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਕ ਹਨ।
ਅਨੁਜ ਸ਼੍ਰੀਵਾਤਰੀ ਦਾ 100ਵਾਂ ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰ ਬਣਨਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਸ ਲੰਬੀ ਖੇਡ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ ਹੈ।
1987 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਨਾਥਨ ਆਨੰਦ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸਫ਼ਰ ਹੁਣ 100 ਗ੍ਰੈਂਡਮਾਸਟਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਤਰੰਜ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਟੀਚਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ—ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੱਧ ਨੌਜਵਾਨ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣਾ।