36 ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ’ਤੇ ਰੱਖੇਗਾ ਨਜ਼ਰ; ਚੱਕਰਵਾਤ, ਹੜ੍ਹ, ਬੱਦਲ ਫਟਣ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ’ਚ ਮਿਲੇਗੀ ਮਦਦ
ਸ੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ, 4 ਸਤੰਬਰ: ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ISRO) ਨੇ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਹਿਮ ਕਾਮਯਾਬੀ ਹਾਸਲ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਉੱਨਤ ਧਰਤੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ EOS-05 ਨੂੰ GSLV-F17 ਰਾਕੇਟ ਰਾਹੀਂ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪਹਿਲਾ dedicated imaging satellite ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ geosynchronous orbit ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
51.7 ਮੀਟਰ ਉੱਚੇ ਤਿੰਨ-ਪੜਾਅ ਵਾਲੇ Geosynchronous Satellite Launch Vehicle (GSLV-F17) ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੜਕੇ 2:55 ਵਜੇ ਸ੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਸਥਿਤ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਸਪੇਸ ਸੈਂਟਰ ਦੇ Second Launch Pad ਤੋਂ ਉਡਾਣ ਭਰੀ।
ਲਾਂਚ ਤੋਂ ਕਰੀਬ 18 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਰਾਕੇਟ ਨੇ 2,367 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਜ਼ਨੀ EOS-05 ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ Sub-Geosynchronous Transfer Orbit ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ISRO ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੀ ਕੀਤੀ ਪੁਸ਼ਟੀ
ISRO ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵੀ. ਨਾਰਾਇਣਨ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ GSLV-F17 ਨੇ ਉੱਨਤ EOS-05 geo-imaging satellite ਨੂੰ ਸਹੀ ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੱਖ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਆਮ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਹ GSLV ਦੀ 19ਵੀਂ ਉਡਾਣ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਤੋਂ 107ਵਾਂ orbital launch ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਹਰ 5 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਚੁਣੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਲੈਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ
EOS-05, ਜਿਸ ਨੂੰ GISAT-1A ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, GSLV ਰਾਹੀਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ Earth observation satellite ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਪਣੀ ਅੰਤਿਮ geosynchronous orbit ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 36,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੋਂ ਇਹ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਭਾਰਤੀ ਉਪ ਮਹਾਂਦੀਪ ਦੀ ਲਗਭਗ real-time ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ।
ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੂੰ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਰ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਲੈਣ ਅਤੇ ਬੱਦਲ-ਰਹਿਤ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਹਰ 30 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤੀ ਭੂ-ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ multi-spectral ਅਤੇ hyperspectral sensors ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਹੜ੍ਹ, ਚੱਕਰਵਾਤ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ’ਚ ਹੋਵੇਗਾ ਲਾਭਕਾਰੀ
EOS-05 ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਡਾਟਾ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਚੱਕਰਵਾਤ, ਹੜ੍ਹ, ਬੱਦਲ ਫਟਣ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ’ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ, ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਣਨੀਤਕ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਵੀ ਵਰਤੀ ਜਾ ਸਕੇਗੀ।
ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਹੁਣ ਆਪਣੇ onboard thrusters ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕਈ orbit-raising manoeuvres ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 36,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਉਚਾਈ ਵਾਲੀ ਨਿਰਧਾਰਤ operational geosynchronous position ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
PM ਮੋਦੀ ਨੇ ISRO ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਵਧਾਈ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ’ਤੇ ISRO ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੱਸਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਧਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ISRO ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿਚਕਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।
EOS-05 ਦੀ ਸਫ਼ਲ ਤਾਇਨਾਤੀ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਕੱਖ ਤੋਂ ਇੱਕੋ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮਿਲੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲ ਰਹੇ ਮੌਸਮੀ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
